Saturday, June 18, 2011

First time in Beer Party


Christmas vuakvet lai khan keini thianzaho hi ‘Taksa chetna thlarau’ kan han dawng nasa khawpa, kan hlim khawp maia, chu chetna thlarau chuan lamtual zawl thlengin min han hnuk chhuak a, ka taksa chet vawikhatna ani si, a nuam angreng phian nain, a hrilhhai thlak phian. Mahse chu chetna thlarau chu “Thlarau thianghlim” erawh a ni hauh lo tih erawh chiang takin kan hria. 
Party-a ka vawikhat kalna tur a nia, ka hlim rual rual in ka huphurh angreng, a chhanchu vawikhat mah ka la kal ngai silo, ka zak mai ang tih ka hlau a ni. Mahse, vawikhat pian man-ah reng reng tiin ‘aw’ ka ti ve ta a ni kha.
Vawikhat ka chhass-te lam hi ka hmu tawha, a thiam angreng phiana, lampuite hi a ngai ve awm sia ka ti rauh rauh a. A hmun kan han theng chu Music hi a lo ri dup dup tawh a, a chhung kan han lut chu boruak hi a tang nghal at mai a, a then chu a kawp te te hian an lo su deuh hliau hliau mai a. ka thiante chu luh rualin an han su nghal thei mai a, Beer party an han ti ve tak naa, Beer pangai chauh nilo tam tak a lo awm a, hmeichhia ho pawhin a aia sang tak tak hi an lo dawn far mai.
‘Eheu!!’ ka tia, ka rin lawk ang ngeiin ka zak titih tan ta. Tlem tal kai loh chuan engmah ka ang dawn lo tih ka hria. Kan luh hnu atanga rei vak loah chuan ka thiannu pakhat hian, ‘nang hi ka lampui chak riau che, i zei phian ang, lo kal rawh lam dun ang’ a rawn tia, ka chhass-te ka han mitsira, ka lam ngai lo tih hrereng chungin, a lo khi var var a, ‘lampui rawh’ a lo ti vara. ‘Lo kal rawh’ tih pah chuan ka banah chan a kai titih maia, 'ka thiam lo, ka lam ngai lo...'  pawh ka tih zawh hma chuan ‘ka awihlo, lo kal rawh, lampui ve chak che alom’ tih pah chuan tih takte hian min pawta, kei lah zak lutuk tih hre rengin tih tak te hian ka lo tang ve nasa. A tawpah chuan a mah zawk a zak ang tih ka hlauh avangin a laiah tak chuan kan han in kai chhuak a. Music lah chu a ri dem dem mai a, chu mi rem chuan an taksa leh an ke chu an sawi ani tih ka mitsir chuan chiang takin ka hmu theia. Ka thiannu chuan a taksa chu a shake tan ta, a zei hle a, zei tak a ni. Ka chhuak ve laklawh tawh si, lam ve a ngai si, ka taksa chu kan ti che ve dawna, a khawng tulh hian ka hriaa, ka shake ve thei der lo. Eng ka ang dawn lo tlat mai,.. ka lam thiam lo tak tak tih a han hriat chuan min han pawm deuh ti tiha, ka tihdan ang hian lo ti ve rawh a tia, ka han ti dawn, ka thei ve der lo. Ka awmdan chu a ing euh euh ni ber hian ka hria. A kawngah ka kut pahnih chu ka han dah ve ringawta, ka taksa chu a sir tawn tawn hian athle ve mai mai ni berin ka hria.
Khami zan Party kal kan ni ve sia, ka lo lam thiam reng reng lo kha a lo zahthlak. TV velah hi chuan an lam hi ka hmu ve fo, khami zan nula pawh ka lampui thei lo kha aw….ka zak lutuk a, kha tih hun lai nana kha chuan, khu ral thei chu ni ila chuan ka khu ral chem chem thei hial ang. A hnuah keimahin english hla ka play a, lam kan zir leh hnuhnawh a nih kha, a sira han thlek tawn vel mai mai kha chu, chuti em em in a lo har lem lo. Chuvangin tlem kai deuh hlek loh pawhin Party naah hian a lo lam theih ani tih ka hre ve taa. Nang i ni ve emaw?

(NB: He article hi 2006 Delhi ka thlen thlak hmasa ber a ka thil tawn ni ta in ka hria, ka document leh diary hlui vel ka hai na a ka hmuh, ka han share ve che u a ni. Thil chhuanawm lo tak ni mahse a hun lai kha chuan a nuam ve reuh em a, Pub, Bar, Discotheque tih vel hi ka lawm lem lo, nang eng nge ni, i experience lam te?)

Thursday, June 16, 2011

LEADERSHIP - (HRUAITU NIHNA) II- NA


(A chhunzawmna)
HRUAITU NIHNA DINHMUN DIK TAK
     Hruaitu chhungril leh nihna nun diktak chu chhiahhlawh dinhmuna din hi a ni. Mipuite thatna tur leh lungawina tura mi inhmang zo hreh lo leh midangte itsikna nei lo a ni. Tin, hruaitu tha chuan thuneihna a pumbilh vek mai lova, midangte tan zalenna kawng a hawn sak thin in, a hnuaia mite thil titheia siama, chak taka hma lak a tul a ni tih a hrechiang bawk thin.
    Hruaitu dik tak leh chhawr nahawm ber chu hruaitu nih thlahleh lo, mahse chung lam Thlarau Thianghlimin loh theih lova hruaitu atana a hlankai te an ni. Paula hun lai atanga tun hun thleng hian rilru leh thinlung takzeta an dinhmun luah peih lo mihring Lalpa’n chanvo a pe ngai lo. Hruaitu nih thlahlel te hi hruaitu atan an tlak (Qualified) lova, hruaitu dik tak chu a inphahhniam a, a inpumpek a, tin, Thlarau in hruaitu dang a thlan chhuah pawhin itsik mai lovin a zui mai hreh lo.  

THUNEIHNA HMAN SUALNA KAWNG
(I) Thuneihna kan han chan ruala rilrua lo lut ve awl tak pakhat chu Pawimawh fal bik riaua inhriatna hi a ni. Kan tellova thil kal thei lo tura kan ngaihtuah tawh chinah chuan kan dai pelh tan tawh a ni. Kohhran hi hruaitute rem chhoh a ni lova, Lal Isua-a rem chhoh a ni zawk.
(II) Thuneihna kan chan tam poh leh mi dangte thu leh hla ngaihnepna a piang duh hle. Midang ten thil an zawhfiah changte leh ngaihdan an sawichhuah changte hian hruaitu thenkhat chuan an ngaithei lo mai thin. Hruaitu ni mah ila, kan dik lo theia, midangte an dik zawk thei ve fo tih hriat reng tur a ni.
(III) Thlemna awm ve fo thin chu, thuneihna hmanga mimal hlawkna sual chhuah tumna hi a ni. Politician ten an mipuite chu Lalthutthleng hlangkaitu atan chauh a duh tur a ni lo ang bawk hian Pastor-te pawhin a Kohhrante chu mimal intihlarna hmanrua atan hman a ching tur a ni lo.
(IV) Thenkhat mahni aia hruaitu tha zawk chher chhuah hreh tlat an awm thin. Hruaitu hlawhtlinna chu mipuiteah a in nghata, chuvangin ngaihthah chi anni lo. Thuneihna hman diklohna ah chuan mipuite ngaihthahna a thleng fo thin. Mahse chutiang chu chhe takin an tawp duh hle a ni tih hriat reng a tha a ni.
(V) Inawpbehna hi thuneihna hmang dik lo tute kalkawng pakhat a ni. Kohhran chhungah chuan chutiang chu ni chiah lo mahse, hlemhletna chi hrang hrang a inawpbehhna a thleng ve fo thin a ni. Thiam taka lam tang zawnga Committee Control tum tlat te, hlemhle taka midang ngaihdan leh Dan upbehte a awm ve fo a ni.

HRUAITU TLAKCHHIATNA LEH TLAKHAWLHNA
         Hruaitu ti hmelhem-a chhawr theih tawh reng reng lova siamtu tam ber chu Mipat hmeichhiatna kawnga dai pelhna hi a ni. Sum leh pai duhamna avanga mualpho let der, kohhran hruaitu zingah pawh an tam tawh hle a ni. Sum leh paia mi rinawm lo chu thlarau nun kawng hruaitu (Spiritual leader) ah mitten an pawm tak tak thei lo. Tangka sum ngainatna hi sual tinreng bul a ni sia. Tin, hruaitu dihmuna mi a han din chhuah chiah hian chapona a thleng ve nghal thin a ni. Hruaitu, mi ngaihsan hlawh tak tak, tlakhawlhna lian ber chu engkima ‘Ka, keimah’ (myself) tih thlak ve zenna hi a ni. Fakna ri hriat hi a nuama, mi ngaihsan nih pawh hi thil thlakhlelhawm tak a nie, mahse Lal Isuan “ Mi zawng zawngin an fak hunah che u in chung a la pik ang” a ti daih mai. Lar tum hi thil atthlak tak mahni intih mualphona thlen thei a ni. Pathian rama rilru leh rorel leh tihtakzeta thawktu chu lar tum lo mahse thuhruk tak tak theih a ni chuang lo. Pawl pakhata an hotupa ber chu a pensiona, pawl chuan a tlakhniam phah hle maia, kum 20 chhunga a hruainna ah, amah mimal tha mahse a tlin tawklohna lan chianna em em chu a aiawh/ thachang dawltu a chher chhuak lo hi a ni. Lal Isua chuan kum thum chhungin a thachang dawltu tur zuitute a chher hriam hman a ni.
          Tin, hruaitu-a nihna chan leh sem a nih ruala, harsatna lo lang ve thei leh lo awm ve thei te chu- Kan luah tur ni awm taka kan lo ruat ve rilruk dinhmun midangin an luah hian engtin nge kan ngaih thin? Mahni kan han in bih chian deuh hian hruaitu nihna atanga kan tlinlohna leh fellohna kan in hmu ve fo thina, chu kan chaklohna lai mi dangten an rawn hmun ve chiah hian engtin nge kan ngaih thin?

MIPUITE NENA HRUAITU INLAICHINNA
            Hruaitu tha ni tur chuan mipui te nena inremna leh inlaichinna tha tak kan nei tur a ni. Kohhran hruaitu tana hna hahthlak ber pakhat chu inlaichinna boruak tha vawn reng hi a ni ve thei awm e. Thil tum tihlawhtling tura kutke ber Mipuite an nih avangin tih phur, fuih, leh khalh kal reng an ngai a ni. Tin, mipuite inkara inlaichinna tha siam reng a nih loh chuan thawhhona a tha thei lo ang bawkin Pawlin hma a sawn thei lovang. A tawpah hruaitu bawk rel bur tur chu an ni leh thin. Dawhtheihhna leh taihmakna a pawimawh hle a ni.
          Hruaitu emaw member emaw kan nih pawhin pawl leh kohhran chhung inrelbawlna ki ang reng renga, mahni hotute thawhpui tha duh lo reng reng chi hi hotu dinhmuna an din pawhin hruaitu tha an ni ngai lo. Department, pawl leh Kohhran ah te hian dinhmun in anga kan dinpui, kan Rank puite chawimawi leh duhsak hi an har ber thin. Kan chunga mite emaw, kan hnuaia mite emaw hi kan itsik ngai lem lo, kan terh phak deuhte bawk hi itsik an awl thin. Midangte aia chungnun duhnate, dinhmun tha bik luah duhnate hi thawkho kan nihnaa inlaichinna tichhetu a ni fo thin. Chuvang chuan a hotu kan ni emaw mipuite kan ni emaw pawl leh kohhran in a hlawkpui theihna tur a nih chuan rual pata tan kan lak ruala, innghirnghona emaw harsatna emaw kan tawh pawhin zaidawh leh inthuhnuai rawlh taka kan in Hmangaiha kan thawhho a ngai a ni.
         Hruaitu dinhmun hi a ropuia a duhawm a ni. Hruaitu nih tum erawh a sual hran love. Amaherawhchu a dinhmun lai chauh thlakhlelha hi a tha lova, a hruia lai a pawimawh a ni. Hruaitu nih tum dan tha chu hruaitu dik tak zia pu tura inbuatsaih hi a ni. Hruaitu atana tlak mihring hi chuan dinhmun luah lo mahsela a HRUAI tho tho thin. Hruaitu tih tur leh awm dan tur kan sawi tak zawng zawngte kha mi pakhatah a famkima hmuh vek a har hle ang. Amaherawhchu hmasawn duhna leh tumna tak tak hruai kan nih chuan kan ngaihtuah awm lovang. Hruaitun hma a sawn loh chuan mipuiin hma an sawn thei lo.
    “HRUAITU THA NI TUR CHUAN A BULPUI BERAH PATHIANA INNGHAH NGAMNA KAN NEIH HI A NI”

Wednesday, June 15, 2011

Mobile Game/App screen resolution thlak leh siam dan

      Mizo te hi kan changkang chakin hma kan sawn nasa ngawt mai, mobile phone kan hmelhriatna pawh hmanni deuh lawk kha a ni mai. Tunah chuan a te ber atanga a lian ber, engmah thawk lo, chawmhlawm atangin Hna sang tak tak chelh ten kan hum ta fer fur mai. ‘Mak’ kan tih thin kha tunah zet chuan ‘thil mak’ ani tawh lo mai nilovin, kan nei deuh vek ti ila kan sawisual tam pui awm love. Aaa! Thuhmahruai teh duah sawi lovin, a thupui-ah lut nghal mai teh ang.
    Mobiles games kan hria, Application leh Utilities kan hre bawk. Chutiang bawkin kan mobile phone hman hi a screen resolution hi a chi hrang hrang ani tih kan hre bawk. Mamawh leh tangkai tak tak kan phone hman nena in mil lo a tam a, kan duh ve si, kan thiam silo, awlsam tea siam leh hman dan han zir dawn teh ang.
     A tam zawk ina kan hman games/app hi Jar file ani tlangpui a, thenkhat Jad file a awm bawk. Kan siam danglam duh, kan games/app kha Desktop ah (a awlsam nan) han dah la. 

Chipchiar tak leh a mawl thei ang berin ka sawi mai ang, hei le:

1. WinRar han hawng la, kan nei vek tur-ah ngai teh ang.
2. META-INF tih folder I hmu ang. A folder kha click la
5. A folder chhungah khan MANIFESR.MF file tih a awm leh ang, kha file kha I desktop ah drag thla rawh,
6. MANIFESR.MF chu open la (emaw Open with), notepad in open rawh
7.  Nokia-MIDlet-Oroginal-Display-Size:www,xxx
    Nokia-MIDlet-Target-Display-Size: yyy,zzz     tih hi copy la, i notepad tawp berah paste rawh,
8. Heta www,xxx -lai hi i target resolution a nia, chiang taka I hriat a ngai. Eg: 240,320
9. Heta yyy,zzz -erawh nangma mobile screen resolution i siam danglam tur ani. Eg: 176,220
10. I duhdan resolution chu thlak la, (overwrite), Save la, Winrar i hawnlai ah khan drag thla leh rawh, Hei hi a pawimawh; I lakna, angai ah chiah chiah khan drag/save leh rawh. Chuan I winrar kha save leh rawh.
11. I mobile ah install la, emaw copy paste la i mobile phone-ah khan, chuan a zo, A khel/hman theih tawh e.
12. Hetia kal duah lo hian awlsam tein a tih theih bawk:
       S60 Jar Resizer Download la, install la, instruction I follow anga, a zo ni mai.
Ka lawm e 

Monday, June 13, 2011

Awi Karei:Drama - Scene II na


Pi Baby-I         : Pu Nghak, zahngai zahngai,  inbeng dai teh, (ti chung chuan, Pu Ngaka hmunphiah ken chu a lak sak a, a bula buara chu an tin vang vanga, thapui leh zak kau meuhin a hmunphiah ken lai chuan a bul lawka buara chu…… an vaw ve thawr mai a nih kha!) hetiang hian maw? Hetiang hian maw? I vuak ang a tia.. vawikhat mai duh tawk lo chuan, vawihnih, vawithum,...

(Scene I na  - a chhunzawmna)

[Chutia an rik laih laih lai chuan Pu Siama te kawngka atang chuan hmeichhe naupang pakhat Pu 
Nghaka fanu Mafeli an tih te hi a lo lut hlawl a]

Mafeli            : Ka pa lo haw tawh rawh, ka nu in ati, Kan Kohhran Upa ho an lo leng a, a pawimawh lutuk a ti ania (a rawn ti reuh a)

[An thiltih lai chu an tawp rual duna, an in en ang dun haw haw a; An sira Ngurtei mak ti leh 
hlauthawng lo ding zum zuih pawh chu pindan lamah a tlan phei a ]

Pu Nghaka       : Ka heti reng lovang, lo en reng mah rawh u, In pa pawh chu lo hrilh rawh, min pek vat loh chuan ka dawhtheihna hian a tlin reng lovang, Party mi leh sa hi inti ve dei dui tawh lo se a tha ang. Mai mai..naktuk, naktuk ah ka lo kal leh ang.. (A hnu rei vak loah chuan a fanu nen chuan an chhuak ta a)

[An chhuah hnu reilote ah chuan Pu Siama pawh chu buara kar atang chuan na tih hmel em em in a lo
ner chhuak naw naw a, a na ti lutuk chu a lu leh a kut leh ban chu a rawn nuai nawk nawk a]

Pu Siama     :Kan zawngchhepa chu a van chak lo dawn rua em? A nasa lovang, awiah awiah,..  zawnga, zawng chhe pa, Nghak bala mai mai chu! i chak lovang.. (a in tuai vut vut a)

[Chhungkaw pa ber chutia nupui leh fanau te hmaa Nghak bala’n an vuak tak hrep hrep chu awm reng
nuam a ti vak lo ni ngei tur ani, engdang sawi tam lo chuan a pheikhawk a bun lawk a, a kalna tur 
pawh sawi lemlo chuan a chhuak liam ta nghal a]

                                                                     SCENE II-Na


[Zan dar 9:30 a ni tawh a, Pi Baby-I te in hi veng tlabirh leh veng keltil lam a nia, Veng dang aiin a reh
a, zan a rei hma bik maw tih mai tur hi a nia, an rin aia an pa ber a lo haw har avang chuan, ngurte-i
tak ngial pawh mu lovin a meng hram hram a]

Pi Baby-i          : Ngurte, zanin i thianpa lo leng kha khawilam mi nge?  Engti mi nge anih?.... Kha tukverh thlanglam te kha zuk kalh tha teh, tunlai hi kan veng lamah hian rukru sawi tur an awm zeuh zeuh a nia,.
Ngurte-i           : (A inngaihbel nge, a zak ve deuh chu a sen ap ap a) Hmanni ka pa nen Aizawl kan zin laia, ka thianpa Mama a nih kha, Kan kawmchhak Pu Buaia te tupa a nia, a lo zin a,(thlanglam tukverh pawh chu a kalh kim vek a, a nu hnen a lo let leh chuan) Awi ka nu, ani maw? E ani tak ang, ka thiannu pawhin kar hmasa zan, an inkhawm hlanin rukru an inah lutin an pawisa dahthat a bo thu min hrilh tak a sin.
Pi Baby-i          : (Bang laia an sana pui chek ri tlak tlak chu a en leh zauh thin a) Ngurte, hei i nula ve dawn tawh a, i thian kawm te pawh hi fimkhur a ngai viau ania, (a la hlum tlem la bang chu a  hlum hlum mawlh mawlh a) Keini chhungte hi en teh! heti mai kan ni sia, kan fanu duat lai leh kan neihchhun i nia, i u mama lah, i pa ang mai a ni sia, nang tal-in i nu leh pa zahna tur chuan engmah ti lo hram ang che aw, mambawih. (a la hlum pawh a hlum zo chiah a, a dah tha sawk sawk a) Aw! I pa lah chu tun thleng thleng a lo la haw loh leh aw?
Ngurte-i           : Ka nu, a mak ka ti thin em mai, ka pa awm dan hi, Hmeithai Zuzuar nu hnenah te khan a zuk chattthla leh te a nilo maw? Kei chu ka nu, thian dangte bulah pawh awm nuam ka ti tawh lo, min melh hrek hrek a, a zahthlak ka ti em mai…
Pi Baby-i          : Mambawih, A pawi ka ti khawp mai, Keima thiam loh pawh hi ani pakhat e! (tapchhak lampang chu a en a), I pa nen kan inneih tirh kha chuan, I pa hi pa fel tak ani a, kei pawh theihtawp-in kohhran-ah leh thalai-ah te ka in hmang vea, mahse rual awh luat-ah leh mi-an kan tum luat ah a dik a dawk pawh thlu lovin kan kal a, chutah kan vanneih vang nge kan vanduai pawh ka hre ta lo. Congress an in thlan Lal lai khan, Party Leader ah a in vawrh kai vea, a tha kan ti lo tih erawh kan hre dun reng nachung-in, tih theih dang kan  nei silo ani.
Ngurte-i           : Ka nu chutiang ani thei dawn em ni? (a ngaihna hriatloh hmel tak leh mak ti hmel tak hian a nu chu a en ha a) midang pawh anni ve tho lo em ni?
Pi baby-i         : Mambawih, kan kovah nihna tha leh chanvo tha ka kutah a tlak chiah hian, min siamtu Pathian hi theihnghilh a awl thin a, (a ngawi deuh vang vanga, eng emaw tak veiruk nei niin alang a, a en ngai reng chu a en a, rei lote hnu chuan a chhunzawm leh ta a) chumai bakah khatih lai khan Polictics inchirthehna a hluar bakah dik lo taka sum chelek a awlsam a, sum lama rual ban lo ta na-na leh rual awt reng renga hun hmang thin kan nih takah kan thawhchhuah-in a tlin reng thei silo! Chutah a theih theih eiruk mai loh kha chu tih dan dang a awm lo ani…
Ngurte-i         :Politics an tih fo hi ka hrethiam ve der lo ka nu, a bik-in 'Politics' tih thumal an sawi ri hriat hi chuan Eirukna, inbumna, leh dawt sawi bak hi rilru ah alang ngai lo in ka hria, mahni thawhchhuah nilo sum awmsa hman hi chuan hman thiam a har a, chuvang-ah te ka lo chan ve mai mai a,.. 
Pi Baby-i         :Tun hnu hian ka hre chhuak ta, Party an ruihchilh a, Chi bing politics ah an tlathla a, ram leh hnam tan ti reng chung si hian, mahni chhungkua theuh pawh siamtha thei lo hian Ram hi siamthat belhna leh chuan tur a awm lo tih hi kan hre har em ani. nun hi a hahthlakin hriatthiam a har...

[A sawi zo hman chiah lo tih ah chuan an kawngka chu an rawn kik ri dawt dawt a, Ngurte-i nu leh a
fanu chu mak ti tak in kawngkhar chu an en rual dun a,. ‘Ngurte-i, Ngurte-i nu’ tih a lo rik takah chuan 
rang takin kawngka chu an hawnsak nghal a]

Pi Baby-i          : (Mak ti leh hlauhna nen a thil hmuh chuan a barakhaih ngei mai) Awi ka nu! Eng kan ti ta nge ni? Awi Lalpa,… ka duh lo ka duh lo… (Pu Siama, an pa chu Pu Muana leh Mama te chuan an rawn kuah lut a,  A lu ah leh a ban velah chuan thisen a kai hnuanga, amaha han chechang thei zia-zang ani lo).

[A rang a rang-in Khum lamah chuan a theih ang ang in an muttir a, a chau hle niin a lang, a rawn 
rum chhuak leh tiah tiah thin a; Ngurte-i lah a thil hmuh avang chuang chet-na chang pawh a hre lo 
hial a, a thlauthawng hmel chu a khawngaih thlak let ling zawk hle a. An han buaipui nghal char char 
a, Pi Baby-i chuan anpa chal hliam atanga thisen lo chhuak chu pawnchhe fai leh tui vawt in a dep a,. 
chutah an thil tawn, an chanchin chu an han sawi zung zung a]

Mama              : Khatia ka haw chho kha, kan in ka thleng hman tep tawh tihah, kan kawmchhak deuh hlek ah khan mipahnih hian mipakhat (Ngurte-I pa) an sual rawna, kawngsir-a side drain khuar laiah an tlawh thla lai ka hmu a, a kekawr leh a jacket vel an dap lai pawh kha ka hmu thei a, mi an han hmuh takah chuan an tlan che taa, Thei leh thei lova ka buaipui lai hian, hei ka Pu hian min rawn tanpui ve ta nghal a,…
Pu Hminga    : Nie, khatia ka leng haw lam khan, hei kan nau hian a sawi tak ang hian thil chu a thleng a, mahse ka hmuhna a hlat avang leh, ka thlenthlak meuh chuan, umphak hman anni tawh lo. Pakhat zawk erawh kha chiang takin ka hria. Ngurte-i pa ani tih ka hriat velah hei, Vala nen hian a rang lamin, kan rawn kuah/ paw thla ta a ni (tiin a sawi charh charh a)
Pi baby-i              : Awi ka rei! A van han mak thin teh em aw, Mami pa, mami pa, harh lul teh, harh teh (inhnit feih feih chung chuan a chal kak atang thi lo chuak chu dangin, a theih ang angin a nem phui ta a)

[In inhnaih te te an nih avangin, an thenawm nu, Pi Hma-i pawh lo thleng hmasa ber-ah a tanga, mahse a rin lawk aiia na daih a nih vang leh, a taksa dang atang leh a lu atanga thisen tawp hlei theiloa lo chhuak a hmuh chuan]



Pi Hma-i         :Awi! Lalpa, kei hi thisuk nei ka nia ati zo chiah a, [A sawi zawh hma chuan hmanhmawna    nei miah lo hian an thisuk leh char char phawt a,. Pu Siama a heti nih tawh nak laia…]
(chhunzawm tur)


NB: Nachin lawk khan Juice dawr ah, khaw lum chhuanlam-in  mango shake ka in mai mai teh ang ka tia, ka in zo cheng 10 ka pe a, Cheng 45 min kir a, lawm takin engmah sawi lem chuang lovin, 'India, Vairam leh nghal anih hi', tia mahni inthiam chawp in, lungawi takin ka haw taa,...  


Sunday, June 12, 2011

Blog Mobile Phone atang-in aw!

Thuhmahruai: leh Trek trek (Blog Categories )behchhan-in A ho i ti viau mai thei, Software thar miin a tha an ti a, kan nei vea, kan hmang thiam lem loa, OS thar ka install kan ti, duh angin kan hmang thiam leh chuang lo, etc etc Chutiang bawkin Computer tha kan duh ti chungin a man to leh tunlai chhuak thar ber ber leh Laptop (notebook) kan awt a, nei lo chung chungin kan leia, enga tan nge ka mamawh? Enga tan chiah nge ka hna thawhna nen hian inmil ang, games khelh nan nge, Desktop Publishing lam atan nge, Developers tan nge, Prodramming, Designing, Monitoring atan, etc  tih pawh thlu lovin kan han lei ve ringawt thin. Hemi Company hi a tha, hetiang hi lei rawh tih lam chu nakin lama ziah ah khek hrih ila. Nitin thlatin, Electronics leh Technology thil-ah leh engkim-ah hian SIAM CHHUAH THAR hi a awm reng, chumi dungzui chuan Up-to-date te pawha chhuah chhunzawm han beisei bawk ila. Kan nitin nuna kan hman leh kan hman tlanglawn ber hei aia tha hian engtin nge ka hman theih leh kan chhawr zawk ang tih behchhan in tlem a zawng ka han thai lang ve a nge. Tunah hrih chuan a bulthum atangin bei dawn teh ang. 'Hriat hnu vek' ti thei kan tam zawk ang, he thuziak chhiartu te zingah hian,.. mahse,..
       Computer lama zir sang ka ni lova, Computer lama Master Degree la ka ni hek lo. Computer ka hmelhriatna pawh a rei lem lo. Amaherawhchu; til thenna erawh a dang, MS Paint ah leh engtin nge Internet Browser hi an hawn, eng nge MIRC hi ti ringawta, Cafe neitute ka auh buai chhen na pawh kum nga kum ruk kal ta lek kha a ni. A la rei lem lo. Tunah zawng khawvel in kan duh emaw duh lo emaw changkanna tukverh ah min dahtir a, survive duh chuan 'eng emaw tal thiam a ngai' tih hrilh nawn chhen erawh ka ngai lo hlauh, ka vanneihna a kaltluang zel hrih ah ka ngai mai teh ang. (uangpui chang lo se.)
Thupui:
                               READ YOUR BLOG ON MOBILE PHONE COMPATIBLE
Mizo zingah hian, heng Social networking site kan tih, hi5, facebook, twitter, orkut etc etc leh Blog kan tih te hi hmang kan tam ve tawh hle a. A bikin blog hi sawi ila; tam tak hi mobile atanga chhiar dawn hian website dang ang lo takin a chum bung nuaih thin a, chuvang chuan tunah tlem a zawng, awlsam tea kan hriatthiam theih turin leh mobile atanga chhiar nuam taka kan hman theih nan tlem azawng i han ziak dawn chin teh ang. Tih dan pahnih a awm, hei hi a pakhat-na ni nghal mai se!
A hmasa ber atan i blogger dashboard > Design > Edit HTML tih ah khan click rawh, (He thil i tih hma hian, nangma HTML file zawng zawng kha Back-up hmasa la, entir nan notepad ah save mai rawh, a buai palh a nih chuan copy- paste leh mai tur)


Chuan hei hi zawng rawh (Cltr+f)
<b:include data='blog' name='all-head-content'/>

Chuan hemi zawh ah hian, a chunga mi hmaah chiah hian a hnuaia mi hi copy la, paste leh rawh.
<meta content='IE=EmulateIE7' http-equiv='X-UA-Compatible'/>

<b:if cond='data:blog.isMobile'>

<meta content='width=device-width,minimum-scale=1.0,maximum-scale=1.0' name='viewport'/>

<b:else/>

<meta content='width=1100' name='viewport'/>

</b:if>
Save template kha click leh la, a zo a ni der mai, mobile atangin chhiar nuam takin i lut thei tawh e.

A pahnih-na atan; A tam zawk chuan kan hre tawh mai thei,.

I bloger Dashboard ah tho kal leh rawh > chuan Settings ah > Email & mobile >


A chung Box sen a tarlan bik lai, 'Yes, On mobile devices, show the mobile version of my remplate' tih kha thlang la, i duh chuan MOBILE PREVIEW khi a test nan hawng chhin la, entir nan hetiang ang hian a lo lang ang.

A hnuai ber a, SAVE SETTINGS ah hian Save la, a zo ani mai.

NB: Hei hi Blogger Layout Template hmangte tan chuan a theih deuh vek ang, Blogger template Designer thenkhat, Official niloa, Template dang lo siam hote Blog thenkhat ah chuan a theih vek kher lo ang. Ka blog pawh hian a support lo, thiante ta-ah chuan a theih deuh vek thung.
Tun atan chuan hei chauh hi ni hrih mai sela.

AWI KAREI : DRAMA

                                                    A CHANGTU TE
               
Pu Siama         -           Pa ber
Pi Baby-i         -           Nu ber
Ngurtei            -           An fanu
Mama              -           An inleng
Pu Nghaka       -           Pawisa puk tir tu
Pu Muana        -           Kohhran Upa
Lal Hminga      -            An veng VCP
Pi Hma-i          -           Pi Baby-i thiannu
Zorama            -            Dawr kai
Nghatebaka     -            Ruk ru

                                                  
                           SCENE I NA
[Inrinni zing dar 8:00 vel ani tawha, Pu Siama leh a nupui chu an inhau bawrh bawrh a. Pu siama thinrim chu a vei tawn seka, a nupui Pi baby-i chu a bulah chuan a thu tum hmuk a, a ang buan buana, an inchhung boruak chu a rit in khua a var lo hle a, han vaikian a hnehin zual lam a pan zel niin a lang.]
Pi baby-i         : Pawisa nei lo ti reng mai, khawiah nge nimina hlawh in lak pawh chu, i in tlakral leh mai mai em ni? Inchhungkhur-ah thlen ngai reng reng lo mai. Pa ber inih hi i in hrelo em ni?
Pu Siama         : Aaa! ngawi mai mai teh! a hmeichhia zawkin chutin ka ti e, ek e bale te min tih ve khanglan le (a ha chang a seh rap rap a)
Pi baby-i        : Ka ngawi mai mai loang (a ding hluai a) hetiang hian em ni inchhungkhur kan enkawl ang. Hetiang tur a ni tih hria ila chuan, ka nei malek tur che…
Pu Siama         : [Thinrim insehruh treuh chung chuan a nupui chu a kawk a] Tu chawm che nge tih i in hria em? i pawisa dere khat pawh inchhung thil lei nan hian i hmang em ni? Ka chawmhlawm che i ni tih inhre ringawt mai rawh. Tih tak em ah chuan nang hi, ka duh em em che vang pawha nei che ka nilo..
Pi Baby-i         : Ka chawm che min ti maw? zanin chum tur pawh a awm loh hi. i hlawh lak ve chhun pawh; Hmeithai zu zuar Pari hnenah em ni i thap ral leh tak ni! A buaithlak thin teh e! Nangmah in min atchilh hle lo la chuan ka nei bik nek lovang che..
Pu Siama        : Hawn te chu ka lo hawn ve bawk kha mawle (Hmeithai zu zuar hming a han sawi tak hnu chuan tlemin a zawi ve deuh a) Tin, a reng reng thu-ah chhum tur buhfai a awmlo anih chuan kan in luahna neitu Pi Hma-i hnenah lo puk mai rawh. Kar leh lampang ah chuan kan Contract atanga kan dawn tur pawh chu kan lak theih ngei ka beisei.
Pi Baby-i       : Ba ba ba tih reng mai, khawi atangin nge heti zozai kan bat tawhsa kan pek theih ang. Pi Thangi dawr-ah lah a bat theih tawh bawk siloh, nangmah vang vek a ni (a ang phiar phiar a)
Pu Siama       : Nang nang nang ti reng mai, ngawi mai mai teh. thu ho mai mai ah hian rak rak suh, kan Ministry term pawh kumin hi a tawpna a nia, chumi hma ngei chuan Central atanga sum kan dil pawh a lo thleng hman ang, A theih theih kan eiru leh anga ni mai lawm, kan kohhran Upa te pawh hi eng nge annih bik? kan heti reng lovang.

[Chutih lai chuan kawngka atang chuan an fanu ngurte-i alo haw ve chiah a. lehkhabu pahnih hi a lo zakzeh tana,a hmel ah chuan a hlim hle ani tih a hriat theih a]

Pi Siama          : Lal Ngur khawiah nge i vah chhuah, zing zingah leh nghal?
Ngurte-i          : Zing tawngtai inkhawm ka va kala, tukin chu rin aiin kan thahnema, ka rawn bang tlai deuh ani, ka pa
Pi Baby-i        : (A chawhmeh kan, chawh suah suah pah chuan) A mak thin teh e! mahni fanu te pawh zing tawngtai Inkhawm kal leh kal loh pawh hre lo chu! eng hi nge maw i ngaihtuah le!
Pu Siama        : Aaaa! Ngawt thin tak che hian, ngawi mai mai teh, khawnge thingpui kha han lum teh!
Pi baby-i       :A tul lo, bawnghnute leh chini pawh kan nei lo. Ngurte, kha inthlak fel la, hei chawhmeh hi min lo siam pui teh
Ngurte-i       : Aw nie, taka ka rawn haw lam khan Pu Nghaka’n min lo ti dinga, inah ka pa awm leh awm loh min zawt tak asin, rei vak lovah rawn len phei pawh a tum kha!
Pu Siama       : A pawisa bat chungchang bawk ani leh ang chu! A pawisa bat hi a hre leh lutuka
Pi Baby-i       : Lehnghalin, khawi hmunah pawh hian nupui-te hriat loh hian ba i nei zel zula. I la buai buai dawn khawp, nang lah hi! I van buaithlak thin tak em!
Pu Siama       : Ngurtei nu, a lo thlen phei hma hian eng emaw tal ti teh, tun tum chu ka pek loh chuan min that duh hial ang (a hlauthawng deuh ani tih chu a aw atangin a hriat theih a) Zing atangin a chhuak a, alo la haw lo ti mai teh.

[A sawi zo chiah chu kawngka kik thawm a awm nghal a]

Pu Siama        : (A thusawi a chhunzawm nghal a) Pawisa pawh ka pek tur thu lo sawi la, naktuk-ah, naktuk-ah ka pe ang che ati, lo ti mai teh.
Pi Baby-i         : Awi aw, a va han buai thlak thin tak em! Keini chhung ve hi chu aw!
Pu Siama       : Chu, Pu Nghaka a ni ngei ang, Hmanhmawh teh, engtin nge ka awm dawn? Ngurte-i nu..
Pi baby-i         : Kha, ti hian lo awm phawt mai teh. A mak thin teh e! (a tih pah chuan Buara in a khuh ta hlun a) lo che reng reng suh ang che.

[A sawi lai mek chuan kawngkhar chu a rawn ri leh dat dat a]

Pi baby-i       : Ngurte, kawngka chu va hawn sak teh ! tute nge ni?
Ngurte-i       : (A thoa, kawngkar lam pan chuan a phei-a, kawng chu a hawnsak a, Pu Nghaka chu a rawn lang ta hlawl a) E! Ka pu Nghak-a maw, lo lut rawh lo lut rawh, choka lamah ka nu pawh a awm kha
Pu Nghaka    : E khai, in awm maw?  in damtlang maw? Engnge in an?
Pi Baby-i      : E khai, Pu Nghak, nang i ni maw? Lo leng rawh, lo leng rawh, engnge ni ta, zing zing-ah te!
Pu Nghaka    : (a thutna a rem suah suah a) kha, Ngurte-i nu, i dam tha tawh maw? a! engdang nilo e,
Pi baby-i       : Ngurte, kha i pu hi thingpui kha lo lum sak teh! A lo leng khat em mai…
Pu Nghaka    : A ngai love, lum duh suh, hei tukthuan pawh kan la eilo, a ngai loe Ngurte
Pi Baby-i       : Eng nge ni ta, pawi pang te a awm em ni? Zing zing-ah
Pu Nghaka    : Aaaa! Englo ania, Ngurte-i pa han hmuh ka duh deuh alawm maw le, a awm rem chang em?
Pi Baby-i      : I lo kal hma deuh chiah kha Bazaar-ah ka va kal teh ang a tia, in rawnin hmu phei nange?
Pu Nghaka    : Ka lo leng ang ka tia, in pa bulah ngei pawh, khawnge a lenbo leh hman tawh? Ba thin dawn hian a lo lengbo hman ziah thin a! (a lawm vak lo tih a hriat a)
Pi Baby-i      : Lo nghak duh suh, kan pa lah hi, chawei hunah pawh a lo haw leh tawp lovang. Keini lahin a pawisa ba kan hriatpui bawk silo..
Pu Nghaka    : (An han tih dan-ah chuan a thin a rim deuh tawha) Ka haw loang, ka ba min pek hma chu, a rei tawh lutuk, a heti ziah. Bat ral a tum em ni?
Pi Baby-i        : Kan pa tak hi chu aw! Engzat nge a bat reng reng ni? A mak thin teh e, a hlawh pawh inchhung-ah lah a thlen ngai mang silo..
Pu Nghaka     : Cheng sangli (rs. 4000) lai mawle, Damdawi ina i awm thu min hrilh a, chuvang mai mai chuan ani ka puktir ni, nilo selang chuan ka puktir hauh lovang. Thil tha tihsak tlak pawh in nih loh hi!
Pi baby-i       : Cheng Sangli a? Damdawi-ina ka awm lai reng reng ka hre lo mai, aw!! A van buaithlak thin tak em?
Pu Nghaka     : (A thin a chhe ve hrim hrim a, mak ti leh thinrim teuh chung chuan) Ka hre lo a ni? Vei tak chuan in, min pe nghal tur a ni. Min pe ngei ngei tur a ni. Min lo bumkual vel a maw? (tih pah chuan kawngka bula hmunphiah chu a la lawk a, a bula Buara-a thil awm, eng ani tih pawh hriat loh chu, an vaw chawrh mai a) Patling leh patling thil tih ni si, min va tham lo ve, a heti dawn a nih chuan a chan-in Maian chan pawh a tluk lovang. Inpa hi tunah hian awm se, hetiang hian (tih pah chuan a bula buara chu an vaw ngheng maia, a thinrim tihngaihna hre lo chu, a in hrosa a, an pet leh ta nawk nawk mai anih kha) hetiang hianm hei aia na pawhin ka vaw hrim hrim ang, hei aia na pawh hian,….
Pi Baby-i        : Pu Nghak, zahngai zahngai, inbeng dai teh, (ti chung chuan, Pu Ngaka hmunphiah ken chu a lak sak a, a bula buara bawk chu an tin vang vanga, thapui leh zak kau meuhin a hmunphiah ken lai chuan a bul lawka buara chu……


(chhunzawm tur) 

                     NB:  Thuziah te-hi ka thiam ve lem loa, Drama lek phei chu ziak mite chan-ah ka dah a, mahse engekhawle tiin kan sual ve hrim hrim teh ang ka tia, ka ziah hmansak ve ber ani e... in critic na ka welcome thei reng e


[A chhunzawmna a chhuak tawh e ]





Monday, June 6, 2011

Kei ve hi


Tunlai khawvel thangchak tak ah hian hmasawnna leh thiamna ten min kal pela, ropuina leh nihna ten hriat loh kar in, min lehpel ta zung zung a nih hi. Thiamna leh ropuina pawchhuak turin a thanmawhbawk lekin kan hriaa, thiam ta lua emaw kan in tih laiin, mi nuihzat mai kan lo ni si thin. Chawimawina leh fakna ten kan beng a thlen zo ve lova, chutih a hnekin engtiang chiahin nge mi fa ten hma an sawn tih pawh kan hmuhpui thiam na hek lo. Mi fate theology ropui tak tak an ziah pawh, han zir eng ang mah ila, kan thluak in a pha thlawt lo; mifate thil siamsa pawh kumpui lingletin han zir mah ila, kan var pawh chuang lo, a buaithlak a nih hi,… engvang nge he khawvel ah hian ka lo pian ve ngawt le aw? Engnge ka hmabak, hmachhawp ka nei em?, engtia siam nge ka nih? Tih pawh ngaihtuah pha lo tan hian khua a var hlawl lo. Mifate neih ang kan hmua, an hausak zia te, an thiamzia te, an ropui zia te kan mitin kan hmu ve thei reng tho sia, engvang nge kei hi? tih hi awlzate a ni. A channa chu hrilhfiah chawp ngai lovin kan bul lawk, hmuh reng theih ah a awma, tam tak chuan hmu reng chungin kan hmuhthelh fo thin. Hmangaihna tem ve turin inngaihzawnna chauh tem tir ka nia, lunglen hre ve tur tingtangin hmangaih te bumin ka awma, ngaihsakna hre turin kei hian hmangaihna pek chhuahna tur ka nei thlawt silo. Hringnun hi lemchanna khawvel a ni tih hre turin ‘eng hi nge hringnun hi’ tia zirtir chawp tir ngai ka la ni zel vei bawk si nen.

           Mahse hei erawh ka hria, Mi hausa tak tak, duh duh engkim lei thei te hi an hlim ber loa, khum nuam taka mu te hi an mutui kher lo. In leh lo tha pui pui chhungah hian hlimna leh lawmna a awm bik kher loa, chutih a hnekin kan hriat miah lovin hmangaihna leh ngaihsakna an thlahlel ve ngawih ngawih asin. Retheihna hi pianpui sual a nilo tih ka hre bawka, chhandam ni tur hian Pulpit tlang chan kher angai lo tih ka hre bawk. Kei mirethei, in leh lo tha nei lo, car man to tak tak nei lo leh chan tawka lungawi hian chhungte tih tur ka neia, kan inchhungkhurah hmangaihna leh induhsakna, hlimna leh lawmna, in hriatthiamna leh Pathian-a lungawina  a awma, hei lo liama  malsawmna hi a awm chuang bik em ni? Min han chhang teh!
             Vawikhat chu naupang pakhat hi tuiah a tla a, a mangang em em a, tanpuitu tur a auh lah in tumah chhantu a nei silo. A tawp ah chuan Putar pakhat hian mau tlawn in a rawn chhanchhuak taa, chu naupang chu a lawm em em a, putar hnenah chuan a nunna a chhanchhuah sak avangin lawmthu a hrilh mawlh mawlh a. Nimahse putar chuan engtin nge a tih, “I nunna hi chanchhuah tlak nunna a ni ngei reng em?” tichungin a kalsan taa.....

Saturday, June 4, 2011

Healing with time


This one is dedicated for the one, who passed away on the last year, on the very same day of 4th june, 2010 from this earthly place to heaven. Its almost passed one year since when she left from me, yes, time had just passing us by without being aware of it brought home the truth about what this life really means and how precious it is,... 

I never thought that this could happen as we were youth and thought that death means for the old people, sometimes i scream and yelled that 'Why God, why us'. The answer is still same, 'not yet, my son' but it would be answered maybe not on today but in the after also, i swear. From that day, my whole life has changed, physically and spiritually. I now know how precious that i can talk, i can eat, and how precious that every breath that we breath is a given from him, every minutes that i spent with my family, all we have to do is Praising the Lord, our Jesus Christ for everything that he gave us our needs and not only that even what we want also,... i know its hard for losing the one with whom she was everything to us,.. but now i try, trying so hard that;  to keep my encumbrance swept away. May be one day i too have to join her in another world.


Watch a mother cry for her children
watch a sister grieve and we wonder why;
watch a father look at one last time
At the lifeless body of his taken child


As we simply wonder, not knowing why,
An innocent child deserved to die
Though no answers came to our mind, why?
We pray that this time will soon pass by
As the wounds of fate have become;
Healed slowly with time


Watch the sky as it cloud changes
Watch the season slowly passed by
As one door closes opens another;
Picture of innocent child robbed of her mater
Many seasons ago, her anguished cries,
Have softly diminished
Healed slowly with time


         Life does hurt, but time does heal,
         Even as painful as it may seem,
         As bad as its comes,
         Quickly we will find,
         The worst tracts of live have;
         Healed slowly with time.


'He never late even its been four days' so keep trusting him.

Thursday, June 2, 2011

Tam kan tih hi a tlem e!

Mizo ten tam kan tih hi a lo tam lo khawp mai, hei hi a chhan ber nia lang chu number chhiarna-a Tluklehdingawn thleng chauh kan neih vang a ni ngei ang. Diarphawng en, Vatelubeuh tih ang reng number chhiarna kan neih lah Official-in kan pawm lem lova, nuihza fiamthu nan mai mai kan hmang sia. Hengte pawh hi pawm vekin tlukdingawn aia tam fe number chhiarna hi chu nei ila, khawvel huapin tam kan tih pawh hi a tam ve deuh tur.

Rambuai dawn tep khan Putar pakhat chuan kan hnam sipaite ralthuam ngaihzia hahip-in an sawi a, ‘E! Grenade ringawt pawh iptepui leng hawk an nei alawm. India sipaite chuan engtin nge an hneh teh lul ang?’ a ti. Nia, iptepui ang hawk grenade tam ti tan chuan thil hi a lo tam hma dawn em a ni.

Lunglei chhim lama khaw pakhatah pawh, Pa pakhat chuan Sapthei a ngah viau ani awm e, an sawi ka hre reng thin. A sapthei chu hralhna zawn sak turin mithiam a rawn a; Tin 5 zet a zau-ah chuan sapthei a thar tam deuh ani ngei ang, tin tamfe a thar ni ngei tur ani. Phai lam Company-ah an zu zawh saka, anni chuan ‘duh e, matric ton engzat vel nge in rawn thawn theih ang?’ an rawn ti ta mai ani awm e. Kan sapthei ngah inti chuan metric ton khat (1) pawh a lo nei mang silo ni ngei tur a ni. Tam kan tih hi a lo tam thin lo a ni.

Tlabung border trade chungchang Delhi tlanga Sawrkar mi tirhten an rawn endik a ni awma, ‘he laiah hian Border trade hi han ti tak tak ila, pawisa virvel engzat nge ni awm?’ an tih chu an mi rawnte chuan ‘cheng nuai sawmhnih’ vel chu a tling ang’ an tih thawm ka lo hre ve a, titi maia ka hriat phei chu ani a. Chutah Delhi mi pawimawhte chuan buaipui tlakah an ngai ta lo ni awm takin an sawi ka hre thin. Nie, nuai 20 vel ringawt chu Border Trade-a sum vir velah chuan a tam lo a ni. Mahse keini chuan nuai 20 chu sawi loh, nuai khat pawh tam kan la ti hle chu ani sia.

Aizawl motor tamzia hi kan sawi fo a, mahse Calcutta leh Delhi leh hmun dang dangah han kal ta ila, Mizoram-ah motor a tam loh zia kan hre ve thei ang. Kan kawng chep leh chhiat lutuk vang mai mai hian motor a jam a, a han dingtlar put mai hi tam kan lo ti leh mai thin a, mahse hei hi tam ani lo, aaaa! mizo-ten tam kan tih hi a lo tam lo a nie. Tupawi mah ka sawi em lovang chu.


Source: Ramhluna Hnamte; Vanglaini

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More